Reklama

Krótka historia świąt Bożego Narodzenia

Historia świąt Bożego Narodzenia

Historia świąt Bożego Narodzenia sięga daleko w przeszłość, a ich korzenie związane są z różnorodnymi obrzędami i zwyczajami, które stopniowo przekształcały się w obecny kształt tych wyjątkowych świąt. Święta Bożego Narodzenia, obchodzone na całym świecie, stanowią jedno z najbardziej magicznych i powszechnie obchodzonych wydarzeń w kalendarzu. To czas, kiedy ludzie z różnych kultur i tradycji zbierają się razem, aby celebrować miłość, hojność i wspólnotę. Historia świąt Bożego Narodzenia to podróż w głąb czasu, która ukazuje ewolucję tradycji i obyczajów związanych z tym okresem. Od starożytnych obrzędów zimowych, przez wprowadzenie choinki do domów, aż po rozwój symboli, takich jak Święty Mikołaj czy jasełka – każdy element historii Bożego Narodzenia ma swoją fascynującą opowieść.


Przesilenie zimowe początkiem historii Bożego Narodzenia

Święta Bożego Narodzenia są jednymi z najbardziej radosnych i powszechnie obchodzonych świąt na całym świecie. To okres pełen magii, miłości i tradycji, który łączy ludzi bez względu na ich kulturowe i religijne różnice. Historia tych wyjątkowych dni sięga tysięcy lat wstecz i jest związana z różnymi kulturami i zwyczajami. Święta Bożego Narodzenia mają swoje źródło w wielu tradycjach, zarówno pogańskich, jak i religijnych. Początkowo związane były z przesileniem zimowym, a liczne kultury celebrowały ten czas jako okres obfitości i odrodzenia. Wraz z upowszechnieniem się chrześcijaństwa, dzień narodzenia Jezusa Chrystusa stał się centralnym punktem tych uroczystości, nadając im nowy wymiar duchowy. Przez wieki święta te przeszły wiele zmian, dostosowując się do różnych kultur i czasów.

Ostatnie dni grudnia od dawna były świętem na całym świecie. Wieki przed narodzeniem Jezusa pierwsze ludy Europy czciły światło podczas najciemniejszych dni zimy. Wiele narodów radowało się podczas przesilenia zimowego, ponieważ uważali, że najtrudniejsza część zimy była już za nimi i cieszyli się coraz dłuższymi dniami i godzinami światła słonecznego.

Koniec grudnia był idealnym czasem na świętowanie w większości obszarów Europy. O tej porze roku większość bydła poddawano ubojowi, aby nie trzeba było go karmić zimą. Dla wielu ludzi była to jedyna pora roku, kiedy mieli pod ręką zapas świeżego mięsa. Ponadto większość win i piw wyprodukowanych w ciągu roku sfermentowała i była gotowa do spożycia.

W chłodnych stronach Skandynawii świętowano od 21 grudnia, czyli od dnia przesilenia zimowego, do stycznia. W uznaniu powrotu słońca ojcowie wraz z synami udawali się do lasu po wielkie kawały drewna, które podpalali. Ucztowano aż do wypalenia kłody, co mogło trwać nawet 12 dni. Skandynawowie wierzyli, że każda iskra z ognia symbolizuje nowe prosię lub cielę, które urodzi się w nadchodzącym roku.

W Niemczech w środku zimy czczono pogańskiego boga Wodana. Ludzie bali się go, wierząc, że nocą lata po niebie, obserwuje swój lud i decyduje, kto będzie prosperował, a kto zginie. Ze względu na jego obecność wiele osób nie wychodziło na zewnątrz.


Boże Narodzenie w starożytnym Rzymie

Historia Bożego Narodzenia sięga czasów starożytnych, kiedy obchodzono pogańskie uroczystości związane z przesileniem zimowym. Wiele ludów wierzyło, że w tym czasie bogowie przynoszą nowe życie i odrodzenie. Jednym z najbardziej znanych pogańskich świąt zimowych były Saturnalia, obchodzone przez starożytnych Rzymian ku czci boga rolnictwa - Saturna. W czasie Saturnalii, które trwały od 17 do 23 grudnia, panowała atmosfera beztroski i radości. Był to czas, w którym rządził chaos, a wszelkie hierarchie społeczne były zniesione. Ludzie obdarowywali się nawzajem prezentami i uczestniczyli w ucztach oraz zabawach. Podobne tradycje związane z zimowymi obrzędami obserwowane były także w starożytnym Egipcie, Grecji i Mezopotamii.

Jednym z najwcześniejszych źródeł, które odnosi się do obchodów narodzenia Jezusa Chrystusa, jest Nowy Testament, a konkretnie Ewangelie św. Mateusza i św. Łukasza. W tych świętych księgach opisane są okoliczności narodzin Jezusa w Betlejem, co stało się fundamentalnym punktem odniesienia dla chrześcijan na całym świecie.

Początkowo data Bożego Narodzenia nie była precyzyjnie określona, a różne regiony obchodziły je w różnych terminach. We wczesnych latach chrześcijaństwa głównym świętem była Wielkanoc, a narodzin Jezusa nie świętowano. Kiedy chrześcijaństwo zaczęło się rozprzestrzeniać, Kościół postanowił zintegrować pogańskie tradycje z nowymi wierzeniami. W IV wieku, podczas panowania cesarza Konstantyna Wielkiego, ustanowiono 25 grudnia jako dzień narodzenia Jezusa Chrystusa (choć sam dzień narodzin Chrystusa nie jest dokładnie znany). Miało to związek z wcześniejszymi pogańskimi obchodami zimowymi, takimi jak rzymskie Saturnalia czy święto boga Mitry.

Ta decyzja miała również na celu zastąpienie pogańskich obrzędów chrześcijańskimi obchodami, nadając Bożemu Narodzeniu nowy, religijny sens. Zwyczaj ten, nazwany Świętem Narodzenia Pańskiego, rozprzestrzenił się następnie w Egipcie, a pod koniec VI wieku dotarł do Anglii. Organizując Boże Narodzenie w tym samym czasie, co tradycyjne święta przesilenia zimowego, przywódcy kościelni zwiększyli szanse na powszechne przyjęcie Bożego Narodzenia.


Średniowieczna historia Bożego Narodzenia

W ciągu wieków obchody Bożego Narodzenia przybierały różne formy i tradycje, a ich kształtowanie było także rezultatem wpływów lokalnych zwyczajów. W średniowieczu zwyczaj obchodzenia Bożego Narodzenia rozprzestrzenił się po całym świecie, zastępując święta pogańskie. Narodziny Chrystusa obchodzono 25 grudnia, a 6 stycznia uznano za datę Objawienia Pańskiego, upamiętniającą przybycie mędrców do Betlejem i odnalezienie Jezusa w żłobie.

W średniowieczu obchody Bożego Narodzenia były bardziej religijne i skupiały się na liturgii, modlitwie i mszach świętych. Był to czas, w którym ludzie oddawali cześć narodzonemu Jezusowi i wspólnie modlili się. Wiele tradycji, które pochodzą z tego okresu, przetrwało do dzisiaj. Jednym z najbardziej znanych są jasełka, w których dzieci i dorośli odgrywają sceny związane z narodzeniem Jezusa. Oprócz tego, w średniowieczu pojawił się zwyczaj dekorowania domów zielonymi gałązkami, co miało symbolizować życie i nadzieję. Początkowo używano gałązek jodły czy sosny, a dopiero w XVIII wieku popularność zyskały drzewka ozdobione świecami, cukierkami i ozdobami.


Rosnąca popularność i komercjalizacja Bożego Narodzenia

Wraz z rozwojem sztuki, literatury i tradycji ludowych, Boże Narodzenie zaczęło odgrywać coraz większą rolę w kulturze europejskiej. W XIX wieku Boże Narodzenie zyskało również szczególną popularność dzięki wpływom wiktoriańskim, które przyniosły ze sobą wiele obecnie znanych tradycji, takich jak wysyłanie kart świątecznych, zdobienie choinek czy śpiewanie kolęd.

W 1843 roku Charles Dickens napisał swoje słynne dzieło "Opowieść wigilijną", które miało ogromny wpływ na współczesne tradycje Bożego Narodzenia. Książka opowiada historię skąpca Ebenezera Scrooge'a, który dzięki wizytom duchów Bożego Narodzenia odkrywa prawdziwy sens świąt. "Opowieść wigilijna" ukazywała Boże Narodzenie jako czas miłości, hojności i wspólnoty. Ta historia przyczyniła się do wzrostu popularności obchodów Bożego Narodzenia jako czasu, w którym warto okazywać życzliwość i pomagać innym.

W XIX i XX wieku Boże Narodzenie stawało się coraz bardziej skomercjalizowane. Reklamy, sklepy i media zaczęły promować zakupy i konsumpcję jako integralną część świąt. Wprowadzono też nowe zwyczaje, takie jak wymiana kartek świątecznych, choinki, ozdoby, prezenty i wiele innych. To w tym okresie narodził się także kult postaci Świętego Mikołaja.


Krótka historia Świętego Mikołaja

Jedną z najpopularniejszych postaci współczesnych świąt Bożego Narodzenia jest Święty Mikołaj, okrągłobrzuchy patriarcha z białą brodą, który w saniach zaprzężonych w renifery dostarcza prezenty grzecznym dzieciom na całym świecie. Postać wzorowana jest na św. Mikołaju z Miry, greckim biskupie z III wieku, którego kojarzono z grudniowym dawaniem prezentów. Rozdał on cały swój odziedziczony majątek i podróżował po wsiach, pomagając biednym i chorym.

W większości europejskich krajów, także w Polsce, tzw. „mikołajki” kultywowane są tradycyjnie 6 grudnia jako hołd dla świętego Mikołaja, biskupa Miry, w rocznicę jego śmierci. Tego dnia o poranku grzeczne dzieci, które przez cały poprzedni rok zachowywały się wzorowo, odkrywają podarunki ukryte pod poduszką, w butach czy w innych specjalnie przygotowanych miejscach (np. w skarpetach).

Jednak poprzez sprytnie prowadzone kampanie promocyjne, w umysłach ludzi niemalże zatarł się tradycyjny wizerunek świętego Mikołaja z Miry. Obecna postać św. Mikołaja czerpie inspirację głównie z brytyjskiej i amerykańskiej kultury, stając się jednym z najbardziej fascynujących elementów bożonarodzeniowych atrakcji. W różnych krajach postać ta przyjęła różne nazwy i wygląd, ale idea obdarowywania się prezentami pozostała niezmienna. Tradycja ta ewoluowała na przestrzeni wieków i jest obecnie jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Bożego Narodzenia.


Współczesne obchody Bożego Narodzenia

Historia świąt Bożego Narodzenia to fascynująca podróż przez wieki, podczas której kształtowały się zarówno aspekty religijne, jak i świeckie tradycje. Od starożytnych pogańskich uroczystości związanych z przesileniem zimowym, przez chrystianizację i średniowieczne tradycje, aż po wpływ literatury i komercjalizację, Boże Narodzenie przeszło przez liczne etapy ewolucji, jednocześnie pozostając jednym z najważniejszych i najbardziej powszechnie obchodzonych świąt na świecie.

Współczesne obchody Bożego Narodzenia to mieszanka tradycji chrześcijańskich i świeckich, z naciskiem na dawanie prezentów, spotkania rodzinne i dekoracje świąteczne. Komercjalizacja świąt Bożego Narodzenia również odegrała znaczącą rolę w kształtowaniu współczesnych obchodów. Pomimo tych zmian religijne znaczenie Bożego Narodzenia pozostaje dla wielu ludzi ważną częścią tego święta, a w niektórych społecznościach kolędy i nabożeństwa nadal odgrywają kluczową rolę. Niezależnie od tego jak obchodzimy Boże Narodzenie, ważne jest, aby pamiętać o jego historii i wartościach, które przekazujemy kolejnym pokoleniom.




Zdjęcie w nagłówku: freestocks.org, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons


Co o tym myślisz? Zostaw reakcję i komentarz.

Spodobał Ci się artykuł i chcesz wesprzeć bloga?

Po prostu postaw mi wirtualną kawę! :)
Postaw mi kawę

Prześlij komentarz

0 Komentarze

Ad Code